Sitaniec – Wieś w Województwie Lubelskim
Sitaniec to malownicza wieś położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Zamość. Miejscowość graniczy z miastem Zamość i jest dobrze skomunikowana dzięki biegnącym przez nią drogom krajowym i wojewódzkim. Przez Sitaniec przepływa niewielka rzeka Czarny Potok, która jest dopływem Łabuńki. Wieś jest sołectwem, a według Narodowego Spisu Powszechnego z 2011 roku liczyła 1737 mieszkańców.
Historia Sitańca
Historia Sitańca sięga XIV wieku, kiedy to wieś została po raz pierwszy wzmiankowana w roku 1402 w akcie rozgraniczenia z pobliskimi Chomęciskami. W 1420 roku dziedzicem Sitańca był Wojciech Sitański, sędzia ziemski chełmski. Z czasem wieś przeszła w ręce rodziny Ściborów-Sitańskich, którzy posiadali tu dziedzictwo do lat 1583-1584, kiedy to sprzedali swoje udziały kanclerzowi Janowi Zamoyskiemu.
W 1589 roku Sitaniec został włączony do ordynacji zamojskiej, stając się siedzibą dla rozległego klucza dóbr. W XIX wieku, według danych z 1880 roku, wieś liczyła już 8 domów dworskich oraz 57 chłopskich, a jej populacja wynosiła 736 osób. W czasie II Rzeczypospolitej, w spisie z roku 1921, Sitaniec odnotował 166 domów oraz 1147 mieszkańców.
W trudnym okresie II wojny światowej, dokładnie 6 grudnia 1942 roku, wieś została wysiedlona podczas Akcji Zamość. Mieszkańcy zostali przetransportowani do obozu przejściowego w Zamościu, a część z nich – około 370 osób – wywieziono do Oświęcimia. Po wojnie wieś funkcjonowała jako siedziba władz gromady Sitaniec do lat 1968, a następnie została administracyjnie włączona do gminy Wysokie. W latach 1975-1998 miejscowość należała do województwa zamojskiego.
Kościół pw. św. Bartłomieja Apostoła
W Sitańcu znajduje się kościół pod wezwaniem św. Bartłomieja Apostoła, który został wybudowany w latach 1907-1913 dzięki fundacji Maurycego Zamoyskiego. Jest to trójnawowa świątynia w stylu neoromańskim, która mimo wielu przeciwności losu przetrwała do dzisiaj. Kościół został poważnie uszkodzony podczas I wojny światowej, gdy to Rosjanie wycofując się z tego terenu spowodowali eksplozję ładunku wybuchowego.
W pobliżu kościoła znajdował się cmentarz przykościelny oraz drewniany kościół, który spłonął podczas konfliktu. Dziś na miejscu dawnego kościoła oraz cmentarza stoi klasztor sióstr klarysek oraz plebania. Zabytkowa dzwonnica również przetrwała i stanowi ważny element architektury miejscowości.
Edukacja i Sport
W Sitańcu działa Zespół Szkół im. Dzieci Zamojszczyzny, którego dyrektorem jest Jacek Szuba. Szkoła ta pełni ważną rolę w edukacji młodych mieszkańców, oferując różnorodne programy nauczania i aktywności pozalekcyjne. W ramach placówki funkcjonuje klub sportowy „Gladiator”, gdzie młodzi sportowcy trenują bieg na radioorientację sportową – dyscyplinę niewiele znaną w Polsce.
Członkowie klubu mają na swoim koncie liczne osiągnięcia na szczeblu okręgowym, krajowym oraz międzynarodowym. Klub organizuje także imprezy sportowe jak Puchar Roztocza oraz Długodystansowe Mistrzostwa Polski w RS, przyciągając biegaczy zarówno z Polski jak i zagranicy.
W miejscowości działa również Koło Gospodyń Wiejskich pod nazwą „Sitanianki”, które zostało założone w 1977 roku i przekształcone w ludowy zespół śpiewaczy. Członkowie zespołu aktywnie uczestniczą w licznych uroczystościach lokalnych oraz festiwalach folklorystycznych, promując tradycje i kulturę regionu.
Znane Osoby
W Sitańcu urodził się Ludwik Czugała, polski nauczyciel oraz działacz oświatowy, który pełnił funkcję przewodniczącego Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie. Jego działalność na rzecz oświaty i społeczności lokalnej miała znaczący wpływ na rozwój regionu oraz wsparcie dla lokalnych inicjatyw edukacyjnych.
Zakończenie
Sitaniec to niewielka wieś o bogatej historii i dynamicznym życiu społecznym. Mimo iż jest mało znana poza regionem, jej historia sięga daleko w przeszłość, a lokalne tradycje oraz społeczność tworzą niepowtarzalny klimat tego miejsca. Dzięki aktywności mieszkańców oraz rozwojowi infrastruktury edukacyjnej i sportowej, Sitaniec ma szansę na dalszy rozwój i zachowanie swojego unikalnego charakteru.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).